عناصر مهم در یادگیری زبان: گویش و لهجه
برقراری ارتباط به هر زبانی مثل هر کار دیگهای شامل قوانین و ابزارهای خاص خودش هست. از دیدگاه زبانشناختی به مجموعهی این قوانین، گرامر و به ابزارها، لغات گفته میشه. اما سوال اینجاست که آیا صرف در دستداشتن این ابزار و بهکارگیری این قوانین منجر به صحبتکردن زبان مورد نظر میشه؟ جواب این سوال منفیه. چون در این فرآیند عوامل دیگهای هم تاثیرگذارن مانند گویش و لهجه.
فرایند یادگیری زبان چهجوریه؟
بچهای رو در نظر بگیرین که بعد از گذشت حدود فقط دو سال شروع به صحبتکردن میکنه. بدون اینکه قوانین و ابزار این فرآیند رو بدونه. اما چهجوری؟
از ابتدای تولد پدر و مادر و نزدیکان این کودک باهاش حرف میزنن و بهش ابراز احساسات میکنن. اون بعد از مدتی شروع به تقلید از کلمات و جملاتی میکنه که میشنوه. اوایل در این کار با مشکلاتی روبرو میشه؛ مثل تلفظ اشتباه بعضی از کلمات و یا ترتیب اشتباه کلمات برای جملهسازی. اما بعد از گذشت حدود پنج سال به خاطر ارتباط بیشتر با افراد و تمرین ناخودآگاهِ شنیدن و حرفزدن بیشتر برای برقراری رابطه، کودک میتونه با اشتباهات کمتری، خیلی بهتر، حرف بزنه.
درگام بعدی این کودک به مدرسه میره و اونجا خوندن رو یاد میگیره و در ادامه شروع میکنه به یادگیری نوشتن. از شروع مدرسه تا وقتی که دانشآموز به سطح کامل تسلط به مهارتهای چهارگانهی زبان برسه حدود هشت سال طول میکشه. هرچند که همهی ما میدونیم یادگیری زبان هیچوقت پایانی نداره.
عامل تفاوت انواع زبان چیه؟
یکی از مهمترین عوامل موثر بر یادگیری زبان محیط زندگیه. همونطور که گویش، لهجه و خود زبان همه ما به موقعیت جغرافیاییمون بستگی داره.
همونطور که میدونین گویش و لهجه با هم فرق دارن.
گویش (Dialect)
به شکلهایی از یک زبان گفته میشه که تفاوتهای آوایی یا دستوری دارن اما استفادهکنندگانِ دو dialect متفاوت همچنان میتون حرف همدیگه را بفهمن.
dialect چهار دسته هست:
۱٫ گویشی که به مکان جغرافیایی وابسته است؛ مثل گویش بوشهری، گویش بیرجندی و… برای زبان فارسی، و به اون گویشِ جغرافیایی میگن.
۲٫ گویشی که مربوط به طبقه اجتماعی خاصیه؛ مثل گویش بازاریان و واعظان و… که بهش گویشِ اجتماعی گفته میشه.
۳٫ گویشی که مربوط به زمان گذشته هست؛ مثل گویش زمان قاجار در زبان فارسی که به اون گویشِ تاریخی میگن.
۴٫ گویشی که بهش گویش معیار میگن.
لهجه (Accent)
در زبانشناسی به گونهای از طرز تلفظهای ویژه یک گروه زبانی accent میگن. تقریباً توی همه زبانهای جهان، گروههایی با لهجههای گوناگون وجود دارن. مجموعه تلفظهای ویژه یک گروه معمولاً قانونمند و مطابق ضوابط ثابتی صورت میگیره. لهجهها معمولاً با مناطق جغرافیایی ویژه ارتباط دارن.
اگه مجموعه تلفظهای دو دسته از گویشوران یک زبان به گونهای باشه که همدیگه رو نسبتاً آسون بفهمن صحبت از accent میکنیم و اگر تفاوتهای تلفظی یا دستوری بهگونهای باشه که درک متقابل با ایرادات و دشواریهایی روبهرو باشه از گویش صحبت میکنیم یعنی در این حالت با دو گویش متفاوت از یک زبان روبهرو هستیم. در گویشهای مختلف با دستورزبانهای متفاوتی برخورد میکنیم که فهم جملات رو برای شخصی با گویش دیگه دچار مشکل میکنه.
لهجه آمریکایی و بریتانیایی
